Verslag Cultuurdebat 9/12/2010
20.00-23.00 in de Galerie van het Cultuurgebouw
Debatleider: Tom Helmer
De relatieve rust in Haarlemmermeer cultureel gebied gaat wellicht doorbroken worden, niet alleen vanwege waarschijnlijke bezuinigingen, maar ook vanwege de te schrijven cultuurnota. Aanleiding tot een cultuurdebat.
Het eerste deel van de avond werd in beslag genomen door een inventarisatie van de instellingen, hun missie, publiek en toekomst. Aanwezig waren: Meerjazz, Popodium Duycker, de bibliotheek, Podium voor Architectuur, Pier-K, Morrend Volk, Meerradio, Acrobatico, Meerhistorie, Historisch Museum Haarlemmermeer (HMH), Galerie de Meerse, Fort Vijfhuizen, Suzanne Verhoeven, Emilie Feij (beleidsambtenaar), Denise Abbas fractievoorzitter D’66, Richard van Dooren. De avond ingeleid met een estafette voorstelronde. De instellingen/het publiek, mocht een ander voorstellen/beschrijven.
Duidelijk wordt dat de meeste instellingen een zo breed mogelijk publiek willen bereiken. Ze hebben wel ieder hun eigen segment, zo is Podium voor Architectuur er voor de ruimtelijke ontwikkelingen, Duycker voor de populaire muziek, Meerjazz voor de jazz, HMH voor de geschiedenis na 1852, Cruquius voor de geschiedenis voor 1852, Fort Vijfhuizen en Galerie de Meerse voor de hedendaagse kunst, de bibliotheek als informatief huiskamer van Haarlemmermeer, Meerradio spreekt voor zich en Morrend Volk als ‘vertegenwoordiger van de vele ‘ koren die Haarlemmermeer rijk is. Naast de segmentatie die van belang wordt geacht, komt duidelijk naar voren dat men graag verbanden wil leggen, ofwel tussen leeftijden, waarbij opgemerkt dat jeugd niet makkelijk bereikt, ofwel tussen instellingen, waarbij men dan weer een zo groot mogelijke doelgroep probeert te bereiken. Het Podium voor Architectuur ziet zich als vernieuwer op dit gebied, dmv lezingen, debatten, publicaties en films hebben ze zichzelf onontgonnen gebied toegeëigend. Alle initiatieven hebben ook groei en vernieuwing voor ogen, dan wel internationale faam (Kunstfort), bibliotheek (nieuwe presentatie) dan wel nationale faam (Meerjazz), men (de grote initiatieven) lijkt zich zeer senang te voelen in het klimaat van de polder, dit in tegenstelling tot de kleine initiatieven die zich in meer of mindere mate miskent voelen. Er is ruimtegebrek, de plaatselijke kunstenaarsorganisatie KOH zoekt al jaren naar een eigen ruimte en ook bijvoorbeeld Acrobatico kan niet uitbreiden. Hier lijkt ten eerste de bureaucratie een rol te spelen (trage besluitvorming), ten tweede botst ondernemingszin, het verhuren van zalen, met geldgebrek van kleine initiatieven. Daar is bij de grote instellingen weinig tot geen speelruimte meer voor.
Belangrijk voor de Haarlemmermeer is vervolgens de moeilijk te duiden identiteit. De kernen liggen ver uit elkaar en hoewel fysieke bereikbaarheid geen probleem lijkt, heeft men toch het gevoel als los zand met elkaar verbonden te zijn. Zelfs de regionale pers heeft zich opgedeeld in de afzonderlijke kernen. Daarnaast wordt nog de zorg uitgesproken over de vervlakking/moeilijk te bereiken jongeren in de Haarlemmermeer.
Het tweede deel van de avond werd gebruikt om via een discussie rond de volgende stellingen:
Cultuur is waardevol voor Haarlemmermeer
Cultuur is de gezamenlijke identiteit van een samenleving
Cultuur levert altijd meer op dan het kost
Cultuur is er genoeg in Haarlemmermeer
Cultuur is egalitair, kunst is elitair
De discussie die volgt leidde tot een aantal aandachtsgebieden, er was behoefte aan een spreiding van aandacht over historie, hedendaagse cultuur en actuele kunst, spreiding van zorg voor instellingen van de kleinste vrijwilligersclubs tot de grote instellingen in het Cultuurgebouw en spreiding van aanbod en aandacht over alle 26 kernen in Haarlemmermeer. Daarnaast was er aandacht voor de economische kracht van cultuur in Haarlemmermeer in het algemeen en die van de grotere instellingen in het bijzonder. Bovendien was er behoefte om in samenwerking en samenhang het totale culturele aanbod breed onder de aandacht te brengen van het onderwijs.
Samengevat in een achttal aanbevelingen voor de te schrijven Cultuurnota:
1- Meer aandacht voor erfgoed, de historie van Haarlemmermeer
2- Cultuur in Haarlemmermeer is meer dan Het Cultuurgebouw
3- Segmenteer cultuurbeleid voor alle bevolkingsgroepen
4- Cultuurverkenners/netwerken voor wijken en kernen
5- Zorg voor de kleinere initiatieven (van vrijwilligers)
6- Defineer de economische waarde van cultuur voor Haarlemmermeer
7- Stimuleer zelfredzaamheid grotere culturele instellingen
8- Stimuleer en faciliteer samenwerking op het gebied van cultuureducatie